یک وضعیت شوک ...
تنها یک اتفاق بد برای ما نیست
بلکه چیزی است که ما را از حالت عادی خارج می کند
مانند زمانی که حاظه مان را از دست می دادیم یا حالت تهوع می گیریم
چیزی که ما را حواس جمع، گوش به زنگ و خارج از شوک می سازد...
حافظهء ماست
بنابراین این دوره بحرانی که در آن هستیم
زمان خوبی است برای تفکر درباره گذشته
درباره پیوستگی اتفاقات و درباره ریشه ها
زمان خوبی است که خودمان را از
منظر ستیزهای طولانی انسان ببینیم
دکترین شوک
بر اساس کتاب نائومی کلاین زیرنویس: اندیشکده یقین
داستان ما در روز اول ژوئن 1951 شروع می شود
زمانی که نماینده آژانس های اطلاعاتی غربی در هتل ریتز کارلتون مونترال
به صورت مخفیانه با دانشگاهیان دیدار کرد
این نشست برای کمک به بودجه تحقیقات نظامی
درباره محرومیت حسی در دانشگاه مک گیل انجام شد
محرومیت حسی به راستی راهی برای ایجاد نوعی یکنواختی بی نهایت است
به دلیل از دست دادن ظرفیت های حیاتی
وضوح تفکر از دست می رود
و افراد تحت آزمایش از نداشتن تخیلات روزانه رنج می برند
و وقتی شما بیماری داری که حتی توانایی تخیل روزانه را ندارد در راه بدی قدم گذاشته ای
من به این فکر کردم که در آزمایشات ما ممکن است که
مسائلي كه با درد و ناراحتي هاي جسماني همراهند
از شرايط محروميت حسی تحت مطالعه، قابل تحمل تر باشند
دکتر هب تصمیم گرفت که تحقیقات را متوقف کند
وقتی که پیشنهاد دادم که این می تواند یک سلاح وحشتناک باشد
تصوری از آینده آن نداشتم
اما آزمایشات در دانشگاه مک گیل به دلیل
جاه طلبی های دکتر اِوان کامرون ادامه پیدا کرد
او این آزمایشات را بیش از پیش جلو برد
ما کارمان را بر این متمرکز کردیم که بفهمیم آیا سوژه می تواند
در هر نقطه ای که می خواهد برخیزد یا خیر
بیماران دکتر کامرون خوش شانس نبودند
انستیتو حافظه "آلان"، جایی که او در آن کار می کرد
به یک زندان خوفناک بدل شده بود
جایی که کامرون آزمایشات عجیب خود را بر روی بیماران روانی انجام می داد
کامرون می خواست ذهن بیماران خود را کاملا پاک کند
بنابراین او توانست آنها را به لوح ساده اولیه بازگرداند
جانین هوارد مادر چهار فرزند بود
که از افسردگی پس از زایمان رنج می برد
به خودم لرزیدم وقتی شنیدم که به من می گویند
"شما فردا تحت شوک درمانی قرار خواهید گرفت"
به خودم می لرزیدم و به شدت از آن ترسیده بودم
در اتاق دیگری به هوش آمدم
همه چیز با همدیگر مخلوط و غمگین شده بود
آن کار مرا غمگین تر از قبل کرده بود
مانند زامبی ها شده بودم
کامرون شوک درمانی را با خواب درمانی ترکیب کرده بود
و یک پیام ضبط شده را مکررا تکرار می کرد
می گفت: جانین، جانین
"تو داری از مسئولیتت فرار می کنی"
"تو نمی خواهی مراقب شوهر و بچه هایت باشی"
این پیام، بدون تغییر یکسره تکرار می شد
انگار که شما در حال بازجویی شدن بودید
بله، بازجویی. اما برای چه هدفی؟
مدت زمان زیادی نبود که سازمان سیا تحقیات کامرون را در دستور کار قرار داده بود
بسیاری از این تکنیک ها در سازمان کوبارک مورد استفاده قرار گرفت
"راهنمای بازجویی سازمان ضد جاسوسی"
چند کلمه از این راهنما:
این فرضیه ی بنیادی این هند بوک است
که این تکنیک ها در اصل، روش هایی برای نفوذ سریع به عمق شخصیت افراد میباشند
در این حالت یک وقفه به وجود می آید که ممکن است بینهایت کوتاه باشد
وقفه علائم حیاتی
نوعی شوک سایکولوژیکال یا سکته
همه ی بازپرس ها این حالت را تایید کرده اند
و در این لحظه مظنون آماده است که
قبل از دریافت شوک بعدی اطلاعات خود را ارائه دهد
دیگر دکترهای شوک
در همان زمانی که دکتر اِوان کامرون در منوترال در حال هدایت آزمایشات بود
.نوعی دگیر از بکارگیری شوک، در فاصلهء نه چندان دوری از آنجا پیگیری می شد
میلتون فریدمن" در دانشگاه شیکاگو اقتصاد درس می داد"
او باور داشت که شوک درمانی اقتصادی می تواند جوامع را
برای پذیرش یک سیستم کاپیتالیزم ناب تر آماده کند
در اکتبر 2008
در میانه ی بزرگترین بحران مالی بعد از 1929
نائومی کلاین به دانشگاه شیکاگو رفت
تا درباره میلتون فریدمن صحبت کند
وقتی میلتون فریدمن 90 ساله شد
جرج بوش"، تولدش را در کاخ سفید برگزار کرد"
و همه سخنرانی کردند. از جمله جرج بوش
اما بهترین سخنرانی متعلق به "دونالد رامسفلد" بود
من آن بخش از سخنرانی رامسفلد را دوست دارم
که گفت: "میلتون تجسم درستی ایده هایی است
".که به نتیجه رسیده است
چیزی که اینجا می خواهم بگویم این است که
آشوب اقتصادی که همین الان در وال استریت
مِین استریت" و واشنگتن می بینیم"
به دلایلی اتفاق افتاده و
نظریات میلتون فریدمن از جملهء آنها است
سقوط وال استریت در سال 1929 باعث رکود اقتصادی دهه 30 شد
"محور رسالهء فریدمن, مخالفت او با "سیاست جدید
رئیس جمهور "روزولت" در اولین نطق ریاست جمهوری او بود
بزرگترین وظیفه اولیه ما این است که مردم را به سر کار بفرستیم
این مشکل غیر قابل حلی نخواهد بود اگر با آن خردمندانه و شجاعانه برخورد کنیم
اعتقاد راسخ من این است که
تنها چیزی که ما را می ترساند
خود ترس است
"تحت تاثیر اقتصاددانی به نام"جان مینارد کینز
روزولت یک برنامه استخدام عمومی را شروع کرد
تا مردم را بر سر کار برگرداند
امروز، بحران اقتصادی از حافظه ها محو می شود.
میلیون ها مرد و زن، کار پیدا می کنند
و با امید و اطمینان
به آن سادگی نبود. رکود تا جنگ جهانی دوم ادامه پیدا کرد
اما بعد از جنگ، طرح مارشال، مدل آیین نامه دولتی و
و نفوذ به اروپای کینز را گسترش داد
اصول او حتی در دورترین نقاط مورد قبول واقع شد
اما در دپارتمان اقتصاد دانشگاه شیکاگو این اتفاق نیافتاد
میلتون فریدمن از این دانشگاه، جنگی را علیه "سیاست جدید" روزولت شروع کرد
فریدمن عضو گروهی بود که جامعه مونت پِلِرین نام داشت
که توسط یک اقتصاددان استرالیایی به نام فردریک ون هایک رهبری می شد
آنها معتقد بودند که اگر دولت، از ارائه خدمات صرف نظر کند
و مدیریت بازار را متوقف کند
.اقتصاد خودش را درست خواهدکرد
در دهه 50، آنها بیمار به نظر می رسیدند
اما در 30 سال گذشته
نظریات آنها به دکترین های اقتصادی تبدیل شده بود
کتاب دکترین شوک
که فروش بسیار بالایی داشته است
درباره چگونگی این سیاست های رادیکال است که دنیا را فرا گرفته
سیاست هایی که جهان را به وسیله آزادی و دموکراسی نگرفته است. بلکه
این سیاستها به شوک نیاز داشته؛ به بحران نیاز داشته و به وضعیت اضطراری نیاز داشته است
میلتون فریدمن به ارزش "بحران" پی برد
تنها یک بحران واقعی یا ذهنی، می تواند باعث ایجاد تغییرات واقعی شود
وقتی آن بحران روی داد
فعالیتی که صورت می گیرد بستگی به طرحهایی دارد که به صورت آماده در دست هستند
تست اول: شیلی
در شیلی بود که هواداران نظریه فریدمن برای اولین بار یاد گرفتند
که چگونه یک شوک یا بحران را در اندازهء بزرگ ایجاد کنند
دانشگاه شیلی
معمولا، رسانه های مرتبط با نئولیبرالیزم و روزنامه نگاران آن
به شیلی توجه نمی کنند
آنها بیشتر ترجیح می دهند که درباره "تاچر" و "ریگان" صحبت کنند؛ چرا که این کار به چاپلوسی نزدیکتر است
در دهه های 50 و 60
سیاستهای پیشرفت توسعه شیلی، در منطقه، یک مدل شده بود
دولت در بخش سلامت، آموزش و صنعت صاحب اختیار بود
شرکتهای آمریکایی از به خطر افتادن سرمایه گذاریهای خود نگران بودند
در واکنش، وزارت امور خارجه ایالات متحده
شروع کرد به حمایت مالی از دانشجویان شیلیایی و دیگر دانشجویان در آمریکای جنوبی
این کار برای مطالعهء اقتصاد بازار آزاد میلتون فریدمن انجام می شد
دانشگاه شیکاگو با دانشگاه کاتولیک شیلی
یک توافقنامه امضا کرده بود
تعدادی از بهترین دانشجویان شیلیایی به دانشگاه شیکاگو فرستاده می شدند
آنها توسط ما آموزش دیدند و به مدرک پی اچ دی نائل می آمدند
و پس از آن به شیلی باز می گشتند
دپارتمان اقتصاد دانشگاه کاتولیک سانتیاگو
تبدیل به یک شیکاگوی کوچک شده بود
آرنولد هربرگر، اقتصاددان مسئول برنامه
خود را "مبلغ وقف شدهء جدی" نامید
در سال 1970، دولت وحدت محبوب سالوادور آلنده
توانست برای ملی کردن بخشهای بزرگی از اقتصاد، انتخابات را پیروز شود
بیشتر شرکت تلفن شیلی متعلق به شرکت آی تی تی ایالات متحده بود
آی تی تی برای جلوگیری از رئیس جمهور شدن آلنده تلاش زیادی کرد
که البته این کار توسط رئیس جمهور نیکسون در کاخ سفید پشتیبانی میشد
من آنجا نبودم. اما می توانم به شما بگویم
که واقعا چه اتفاقی در حال وقوع بود
او به سازمان سیا سفارش داد که از کاندیداتوری آلنده جلوگیری کند
درواقع، آنها تلاش کردند که دقیقا بعد از انتخاب شدن آلنده
ما را به نظامیان شیلی متصل کنند
با وجود همهء تلاشهای سیا، آلنده سوگند ریاست جمهوری خورد
ریچارد نیکسون به رئیس سیا دستور داد که یک حادثهء اقتصادی درست کند
نیکسون رئیس جمهور آمریکا و من رئیس جمهور شیلی هستم.
من هیچ مشکلی با آقای نیکسون ندارم
البته فقط تا زمانی که به رئیس جمهور شیلی احترام بگذارد
جذب آمادگی برای کودتای نظامی شروع شد
پسران شکاگو" شیلیایی شروع به کار کردند"
و یک طرح اولیه به نام "آجر" تهیه کردند
با کمک های مالی ایالات متحده همه چیز برای بی ثباتی اقتصادی
انجام شده بود
رانندگان کامیون اعتصاب کردند
کارخانه ها و فروشگاه ها از کار باز ایستادند
یک کودتای نافرجام در 29 ژوئن سال 1973 انجام شد
و سپس در 11 سپتامبر، ارتش با فرماندهی ژنرال پینوشه
به کاخ ریاست جمهوری حمله کرد
شوک جنگ
شیلی به مدت 41 سال بی وقفه از حکومت دموکراسی صلح آمیز لذت برده بود
و حالا با خشونت سرنگون شده بود
پینوشه و حامیان او کودتا را مانند جنگ تعریف کردند
این مطمئنا یکی از طرح های شوک بود
"یک مدل شیلیایی "شوک و بهت
سالوادور آلنده
کاری که امروز توسط نیروهای ارتش انجام شد برآمده از حس میهن پرستی آنها
و برای نجات کشور از آشوبی بود
که توسط دولت کمونیست سالوادور آلنده به راه فتاده بود
پسران شکاگو" طرح اولیهء خود موسوم به "آجر" را به پینوشه تحویل دادند"
در روزهای بعد
بیش از 13000 مخالف را بازداشت و زندانی کردند
هزاران زندانی در استادیوم ملی نگهداری می شدند و بسیاری شکنجه شدند
شیلی در تمام دنیا بدنام شده بود
چند نفر زندانی اینجا وجود دارد؟
دکترین شوک
با آغاز نوامبر 5000 زندانی آزاد شدند
و 900 نفر آنها به دیگر مراکز بازداشت فرستاده شدند
کمتر از یک ماه بعد، فیفا به شیلی
اجازه داد که بازی مقدماتی جام جهانی را در همان استادیوم انجام دهد
رقيب آنها، یعنی اتحاد جماهیر شوروی، قبول نکرد که در آن زمین بازی کند
سپس، به شیلی اجازه داده شد که به دروازهء خالی گل بزند و
در نهایت به فینال مسابقات جام جهانی سال 1974 راه یافت
شوک اقتصادی
با وجود مردمي كه در شوك بودند
پينوشه سياستهاي پيشنهادي "پسران شيكاگو" را تحميل كرد
كنترل قيمتها را برداشت و شركتهاي دولتي را فروخت
.موانع واردات را برداشت و هزينه هاي دولت را قطع كرد
.بعد از مدتي، فريدمن به صورت آشكار اهميت آزمايش انجام شده در شيلي را تاييد كرد
اين اولين بار بود كه حركت به سمت كمونيسم
.با اقتصاد بازار آزاد جابه جا مي شد
اما كار نكرد. يك سال بعد تورم 375% بود
.بالاترين تورم در جهان
.بنابراين در مارس 1975، هربرگر و فريدمن به سانتياگو رفتند
او از تعبيري استفاده كرد كه قبل از آن
.در يك بحران اقتصادي در دنياي واقعي رايج نبود
او نام "شوك درماني" را به كار برد
او گفت كه مثل يك دكتر رفتار كرده
و كشوري را كه از يك بيماري مسري رنج ميبرده نجات داده است
و يك دارو براي آن تجويز كرده است
فريدمن نوشته است كه پينوشه مجذوب
.نظريهء شوك درماني شده بود
.اما او به دليل بيكاري موقت ايجاد شده مضطرب بود
به سرعت معلوم شد كه با سياستهاي فريدمن
.ثروتمندان، با ضرر رسيدن به فقرا پولدارتر شده اند
طبق محاسبات انجام شده، يك خانواده براي زندگي
74% از درآمد خود را صرف خريد نان مي كردند
.مواردي مانند كرايهء اتوبوس و نوشيدن شير به كالاهاي لوكس تبديل شده بودند
پينوشه خودش را حتي از شر شير رايگان مدارس هم خلاص كرد
اقدامي كه؟ سياست ستيزگرايانهء وزارت آموزش كودكان در بريتانيا را
به دوست او تبديل كرد
به منظور اجراي اين سياستهاي اقتصادي
.بايد ترس را به طور كامل كنار مي گذاشت
من فكر نمي كنم كه پيروزي نهايي
عليه ماركسيزم به وقوع پيوسته باشد
ماركسيزم مانند يك روح است
كه به سختي مي توان آن را گرفت ...
حتي در تله انداختن آن هم غيرممكن است.
فريدمن و هربرگر مي گويند كه اقتصاد بازار آزاد
.دست در دست آزادي و دموكراسي دارد
اما در شيلي
جايي كه نظريات آنها در يك فضاي ديكتاتورگونه و نظامي اجرا شد
.نتيجهء عكس حاصل شد
اكثر كشورهاي آمريكاي لاتين، ارتباط مستقيمي بين
شوك اقتصادي كه ميليونها نفر را بدبخت مي كرد و
فشار وارده بر كساني كه به نوع ديگري از جامعه معتقد بودند، مي ديدند
.يكي از انها "اورلاندو لِتِلير" بود
.لِتِلير سفير آلنده در واشنگتن بود
او قبل از اینکه دوباره به آمریکا فرستاده شود
.یکسال زندانی پینوشه بود
در 1976، لِتِلير نوشت:
طرح اقتصادي كه تا به حال در شيلي به اجرا در آمده"
فقط با كشتن هزاران نفر
و برپايي مراكز بازداشت در كل كشور
".و بازداشت بيش از 100هزار نفر در سه سال مي توانست انجام شود
.كمتر از يك ماه بعد، لتلير توسط بمبي كه در خودرو وي بود كشته شد
يك بمب قدرتمند، امروز در يك اتومبيل
كه به تنهايي در جادهء خلوت سفارت آمريكا در حال حركت بود منفجر شد
اين شيليايي، اورلاندو لتلير بود
كه در ماه هاي گذشته وزير خارجه شده بود
يكي از آخرين بازماندگان رژيم ماركسيستي آلنده
مايكل تون لي، يكي ازاعضاي پليس مخفي پينوشه
پشت اين بمبگذاري بود
او با يك پاسپورت تقلبي، با هماهنگي سيا وارد آمريكا شده بود
آيا به سيستم قضايي شيلي اعتماد داري؟
اعتماد كامل دارم
به عنوان يك ميهن پرست، به عنوان يك مبارز ضد ماركسيست و به عنوان يك پشتيبان حزب
با وجود اين همه اعتماد, "تون لي" توسط ايالات متحده مسترد شد
.و به خاطر قتل لتلير زنداني شد
پينوشه به صورت يك ديكتاتور نظامي 17 سال بر شيلي حكمراني كرد
اما هربرگر در يك مصاحبه او را تكذيب می کند
وقتي كه يك سيستم اقتصاد كاملا آزاد داريد"
"شما نمي توانيد براي مدت طولاني از سركوب استفاده كنيد
در همان سالي كه لتلير به قتل رسيد
.ميلتون فريدمن برندهء جايزهء نوبل اقتصاد شد
شما مردم اطلاعات درستي از اتفاقاتي كه افتاد نداريد
اجازه دهيد چند واقعيت را به شما بگويم
يك: از طرف دانشگاه هاي شيلي، قبل از اينكه بروم آنجا
به من دو مدرك افتخاري پيشنهاد شد
آنها را قبول نكردم. زيرا آن دانشگاه ها
در بخشهايي، با بودجه هاي عمومي حمايت مي شدند
و من نمي خواستم كه از طرف من هيچ حمايتي براي
.سيستم سياسي شيلي وجود داشته باشد
من نه نمایندهء شیلی هستم و نه مشاور شیلی
.و من هیچ تعهدی به دولت شیلی ندارم
فریدمن به خانه ات برگرد !
برای این حادثه متاسفم
می توانست خیلی بدتر از این باشد .
شیوع انقلاب
آنچه که در "دکترین شوک" سعی می کنم انجام دهم
بیان تاریخ
چگونگی مسلط شدن این جریان وحشیانهء کاپیتالیزم ناب
. و لجام گسیخته بر جهان است
شیلی تنها کشور آمریکای جنوبی نبود
که سیاستهای مدرسهء شیکاگو را پذیرفته بود
شاگردان فریدمن موقعیت های کلیدی در برزیل
.و پستهای مشورتی دولت اوروگوئه را حفظ کردند
سپس، در 24 مارس 1976
یک کودتای نظامی باعث سرنگونی دولت
.ایزابل پرون در آرژانتین شد
این کودتا حاصل اتحاد سه ژنرال از سراسر کشور
.به رهبری ژنرال ویدلا بود
.پسران شیکاگو صاحب پستهای کلیدی اقتصادی در دولت نظامی ویدلا شدند
.آنها همهء فرصتهای عمدهء اقتصادی و مهندسی اجتماعی را تصرف کردند
ظرف مدت یکسال بعداز کودتا، دستمزدها با 40% کاهش ارزش روبرو شد
.کارخانه ها بسته شدند و فقر گسترش یافت
در شیلی، مردم برای پذیرش این
.سیاستهای اقتصادی، تهدید می شدند
.ژنرال ویدلا توانست تجربیات پینوشه را بیاموزد
او تاکتیک بازداشت و زندانی کردن مردم را پذیرفته
.به طوری که مردم را در نهان و آشکار ترسانده بود
.دستگیریهای ضربتی، اغلب در روز روشن انجام می شد اما آنها همیشه میتوانستند وجود آن را انکار کنند
.ما از جامعه ی آرژانتین دفاع می کنیم
.قوانین این بازی برخلاف عرف است
.ما به دنبال درگیری و دامن زدن به آن نیستیم
بسیاری از تکنیکهایی که توسط نظامیان شیلیایی و آرژانتینی استفاده می شد
.در یک مدرسهء نظامی آمریکایی تدریس می شد
تکنیکهای شکنجه ای که تدریس می شد
شامل هتک حرمت، برهنه کردن
شکنجه با اشیای تیز
.شکستن استخوانها، سوراخ کردن چشم و داغ گذاشتن می شد
در آمریکای لاتین رژیمهای مختلفی وجود دارد که در حال نقض هیومن رایتز هستند
،قتلهای سیاسی، شکنجه، تبعید، زندانی کردن بدون محاکمه
.از تکنیکهایی استفاده می شود که احتمالا در اینجا تدریس شده اند
ممکن است شما درست بگویید. اگر میتوانید بگویید که اینها مهارتهایی است که ما
.در اینجا آموزش می دهیم، خب من انکار نمی کنم
استفاده از شکنجهء سرباز دشمن
.برای بدست آوردن نوعی برتری نظامی است
.من فکر می کنم این کار قابل توجیه و هوشمندانه است
اما کمی دورتر از محل درگیری، استفاده از تکنیکهای شکنجه
صرفا برای ترساندن مردم، یک کار کاملا اشتباه
.غیر اخلاقی و زشت است
اما در آرژانتین و شیلی
این تکنیکها فقط برای سربازان و تروریستها استفاده نمی شد
.بلکه حتی برای دانشجویان و اعضای اتحادیه ها هم مورد استفاده قرار می گرفت
.این تکنیکها در برابر کسانی که مخالف سیاستهای اقتصاد بازار آزاد رژیم بودند اعمال می شد
.در سال 1978، حکومت نظامی آرژانتین میزبان جام جهانی شد
بازی فینال در استادیومی برگزار شد که فاصلهء آن تا
.بزرگترین مرکز بازداشت کشور یک مایل بود
.جایی که هزاران نفر از زندانیان در اتاقهای شکنجه نگهداری می شدند
فریادهای تماشاچیان فوتبال ...
.صدای ناله و فریاد زندانیان را خاموش می کرد و این حقیقت است
بهترین جام جهانی، یک سازماندهی خارق العاده
هزاران پرچم
هزاران صدای خراشیده از فریاد
تعداد 25 نفر آرژانتینی با یک رنگ ...
آبی روشن و سفید
فوتبال برای کشور ما یک معجزه است
کشور افسانه ای ما ...
... که دیگران به آن انتقاد می کنند
.و اینگونه آرژانیتن در زمان رژیم تروریستی خود یک گام از شیلی پیش افتاد
در میان بازداشت شدگان صدها زن باردار وجود داشت
.که اجازه داشتند قبل از به قتل رسیدن بچه های خود را به دنیا بیاورند
همهء آن زنان حامله اجازه داشتند كه
در همان زندان زايمان كنند
.تا حكومت بتواند فرزندان آنها را بعد از تولد بربايد
اين اتفاق براي 500 كودك افتاد
.كه من هم يكي از آنها بودم
آن كودكان، تعداد زيادي از كساني بودند كه در خانواده هاي
مرتبط با ارتش رشد كردند و قويترين يادآوران
.پروژهء مهندسي يك جامعهء بي عيب بودند
در حالي كه حزب حاكم همچنان در قدرت بود
يك گروه از مادران و مادربزرگان افراد ربوده شده توسط حكومت
.شروع به اعتراض در پلازا دِ مايو كردند
.آنها مانند كاراگاهان، شروع به جستجوي كودكان ناپديد شده كردند
بعد از سقوط حكومت نظامي، برخي از آنان پيدا شدند
و به خانواده هايشان پيوستند
عده اي از اين افراد مرده بودند
.اما در بيشتر موارد هيچي از آنها پيدا نشد
.ژنرال ويدلا به قتل، آدم ربايي و شكنجه متهم شد
...دوست دارم از عبارتي استفاده كنم كه نه فقط به من بلكه به مردم آرژانتين مربوط است
!!!حضار عزيز، ديگر نه
.او به زندگي در زندان محكوم شد
دكترين شوك
اينها اولين آزمايشات فريدمن و پيروان او در آمريكاي لاتين بود
.با يك مشكل جدي ايدئولوژيكال
فريدمن قول داده بود كه اين سياستها
فقط پولدارها را پولدارتر نمي كند بلكه
.آزادترين جوامع ممكن را هم ايجاد مي كند
.اين، يك جنگ عليه استبداد بود
كاپيتاليزم و آزادي دست به دست يكديگر داده بودند
اما ما در دههء 70 ديديم كه
كشورهايي كه از اين ايدئولوژي استفاده كردند
.كشورهاي ديكتاتوري نظامي شدند
نيكسون، به طور كامل از تحميل
.سياستهاي وحشيانهء بازار آزاد در ديكتاتوريهاي آمريكاي جنوبي حمايت مي كرد
اما وقتي اين سياستها به سياستهاي داخلي آمريكا تبديل شد
.او از دوباره انتخاب شدنش در انتخابات رياست جمهوري نگران بود
.اين يك حكايت كاملا متفاوت است
مدرسهء شيكاگو و زبان انگليسي جهاني
.فريدمن روابط دوستانه اي با نيكسون داشت
.تعدادي از دانشجويان او در شيكاگو به تازگي به دولت پيوسته بودند
.دونالد رامسفلد يكي از آنان بود
اما در سال 1971، با وقوع ركود اقتصادي
نيكسون از نظريه هاي فريدمن برگشت و
.و دستور داد كه سياست كنترل دستمزدها و قيمت ها اعمال شود
.او رامسفلد را مسئول آن قرار داد
من مخالف كنترل قيمت ها و دستمزدها براي مدت طولاني هستم
اين كار باعث دخالت دولت در آزادي فردي است و فكر مي كنم كه غير قابل تحمل است
سياست اقتصاد كينزي موفق بود و
.و نيكسون دور دوم را با اكثريت مشكوكي برنده شد
.اين براي فريدمن يك ضربه بود
.سپس در سال 1979، مارگارت تاچر نخست وزير انگلستان شد
معلم مذهبي و فكري تاچر، همان معلم فريدمن بود
"فردريك وُن هايك"
و تقريبا يكسال بعد، رونالد ريگان
.رئيس جمهور ايالات متحده شد
اكنون هم انگلستان و هم آمريكا، حكومتي با نگرش اقتصادي فريدمنيزم داشتند
وقتي كه مارگارت تاچرآمد، برنامهء او چند بخش داشت
كاهش مخارج دولت، كاهش نرخ ماليات
كاهش مالكيت دولتي و بهره برداري صنعتي
داشتن يك سياست پولي پايدار و متعادل
. و كاهش نرخ تورم
در سه سال اول حكومت تاچر
.بيكاري در پستهاي اقتصادي دوبرابر شد و موجي از اعتصابات را به راه انداخت
.محبوبيت شخصي تاچر 25% كاهش يافت
شورشهايی در شهرهاي عمدهء بريتانيا به وجود آمد
.حتي تحسين كنندگان تاچر دچار شك و ترديد شدند
.از طريق دولت تاچر، عملكرد اقتصادي مخلوط شده است
به همهء كساني كه به شدت منتظرند
تا عبارت "دور برگردان" را بشنوند
يك چيز دارم كه بگويم
برگرديد اگر مي خواهيد
.بانو باز نمي گردد
فرديريك وُن هايك به تاچر اصرار كرد كه
از سياست شوك درماني اقتصادي پينوشه استفاده كند
:تاچر جواب داد
در بريتانيا ما سازمانهاي دموكراتيك خودمان را داريم"
و به حد بالايي از اجماع نياز داريم
."بعضي از اقدامات انجام شده در شيلي اصلا قابل قبول نيست
به نظر مي رسيد كه عدم محبوبيت عميق تاچر
يكبار ديگر شروع می شود
چرا كه بنيادگرایی بازار آزاد به دلیل ضربه ای که به مردم زده بود
.و به دلیل سخت کردن زنده ماندن مردم در یک کشور دموکراتیک، به شدت منفور شده بود
کشور دموکراتیک جایی است که هیئت حاکم نیاز به جذب رضایت
.به وسیلهء چیزی غیر از دیکتاتوری نظامی دارد
آنچه که تاچر را از اعماق بیرون کشید و سرانجام، پروژه را نجات داد
.یک بحران بود. درواقع، نهایت یک بحران بود
.یک جنگ بود
ما برای اولین بار پس از سالها اینجا جمع شده ایم
.خاک دولت فخیمهء انگلستان توسط یک قدرت خارجی مورد هجوم واقع شده است
دولت تصمیم گرفته است که یک ضربهء بزرگ دریایی را وارد کند
.به زودی همهء تمهیدات کامل خواهد شد
نیروی دریایی شکست ناپذیر اعلیحضرت به پیش خواهد رفت
بسیاری از مردم انگلستان، حتی نام فالکلند را هم نشنیده بودند
اما وقتی آرژانیتن به گروه کوچکی از جزایر حمله کرد
هزاران مایل دورتر در اقیانوس اطلس جنوبی
.تاچر یک فرصت را برای اثبات اعتبار خود به عنوان "بانوی آهنین" به دست آورد
.جنگ در کمتر از سه ماه تمام شد
هنگامی که سربازان به انگلستان باز می گشتند
.موجی از جشنهای میهن پرستی کشور را فراگرفت
.تاچر در انتخابات سال 1983 با اکثریت قاطعی به پیروزی رسید
او نمی توانست مانند آنچه که در شیلی اتفاق افتاد
.از شوک درمانی اقتصادی استفاده کند
.قویترین اتحادیه در انگلستان، اتحادیهء ملی کارگران معدن بود
وقتی شرکت ملی زغال سنگ تلاش کرد که معادن آن را تعطیل کند
.کارگران معدن اعتصاب کردند
بخشهای مرکزی لندن شاهد
اعتصاب کارگران معدن و همدردان آنها بود که در حمایت از
.کارگران معدن به راهپیمایی در شهر روی آورده بودند
این بدترین و بزرگترین اعتصاب در انگلستان از سال 1926 است
.و البته پر هزینه ترین آن
اعتصاب تقریبا یکسال طول کشید
.تاچر برای نابودی اتحادیه از هر وسیله ای که در دسترسش بود استفاده کرد
.سرانجام کارگران معدن شکست خوردند
تاچر از این پیروزی استفاده کرد
و انقلاب مکتب شیکاگو را به بریتانیا آورد
.یک سری از آگهی های بازرگانی پر زرق و برق یک برنامهء عظیم خصوصی سازی را ترویج می کردند
تاچر، صنایعی مانند: فولاد
آب
برق
گاز
ارتباطات
خطوط هوایی
و نفت را به فروش گذاشت
.خانه های دولتی هم فروخته شد
حتی خدمات مشاوره ای هم فروخته شد
.سرانجام در سال 1986، خدمات مالی و بانکی از سیطرهء دولت خارج شدند
.نام این اتفاق را بیگ بنگ گذاشتند
امشب اینجا کسی نیاز به یادآوری ندارد که بیگ بنگ، یک آغاز است
قبل از تاچر در انگلستان
یک مدیر ارشد اجرایی 10 برابر یک کارگر متوسط درآمد داشت
.در سال 2007، این رقم 100 برابر شده است
قبل از ریگان در ایالات متحده
درآمد یک مدیر ارشد اجرایی 43 برابر یک کارگر متوسط بود
.در سال 2005، این درآمد 400 برابر شده بود
فریدمن به وضوح، اهمیت تاچر و ریگان در شیوع سیاستهای دانشگاه شیکاگو
.در جهان را تصدیق کرد
انطباق تاچر و ریگان در ادارهء حکومت در یک زمان
اهمیت زیادی در اقبال رویکردهای مختلف
مردم دنیا به سیاست مالی و پولی آنها داشت
آنچه که توضیح می دهم، طرحی برای امید طولانی مدت
با روش دموکراسی و آزادی است
،ما مارکسیزم و لنینیسم را در تپه های خاکستر تاریخ ترک کردیم
همانطور که دیگر حکومت های استبدادی را ترک کردیم
حکومتهایی که صدای آزادی و مردم را خفه می کردند
فراتر از پردهء آهنین
.حالا همهء ما داستان سقوط کمونیسم را می دانیم
غرب ریگان و تاچر به مردم بلوک سابقا کمونیست
چنان نگاه مرفهانه ای کرد که
.خودشان تقاضای سیاستهای بازار آزاد افراطی را کردند
حالا، این واقعیت، یک افسانه است و
این حقیقت دارد که مردمی که در کشورهای کمونیست اوتوریتاری زندگی می کردند
.دموکراسی می خواستند
و همچنین این حقیقت دارد که آنها می خواستند که بروند و شلوار جین بخرند
.و مک دونالد بخورند. این حقیقت دارد
اما این به این معنی نیست که آنها خواستار نوعی کاپیتالیزم غرب وحشی و
الیگارشی دیوانه وار و بدون حمایت اجتماعی هم بوده اند
بنابراین بسیاری از کشورهای شرقی، درواقع
وضعیت بدشان را تا امروز تحمل کرده اند
تاچر هر کاری کرد تا توانست قدرت اتحادیه ها در برتانیا را بشکند
اما در 1988، او به لهستان رفت تا
حمایت خود از اتحادیه کارگری "سولیداریتی" را نشان دهد
الان دارید فرآیند کار را می بینید: از جایی که هستید
به جایی که می خواهید باشید
اعتصابات در لهستان کار را به برگزاری انتخابات عمومی
.در ژوئن 1989 رساند
.این شروع موج تظاهرات در سراسر اروپای شرقی بود
در گذشته، اتحاد شوروی از نیروی نظامی
.برای از بین بردن جنبشهای دموکراتیک استفاده می کرد
اما اتحاد شوروی یک رهبر جدید داشت
میخائیل گورباچف
کسی که تعهداتی چون گلاستنوست و پرسترویکا را داشت
او دربارهء یک راه سوم صحبت می کند
:حرکت تدریجی به سمت دموکراسی اجتماعی از نوع اسکاندیناوی
.چیزی بین کاپیتالیزم بازار آزاد و کمونیسم
.گورباچف مسحور مردم و سیاستمداران غرب شده بود
.او با شهامت، مصمم و رهبری دلیر بوده است
گورباچف ایستاد و به چهرهء تک تک کمونیستهای پیر
رژیم سقوط کرده نگاه کرد
در پایان سال، مشهورترین اتفاق آن بخش از اروپا
پایان سقوط بود
برای فریدمن و پسران شیکاگو
.یک دنیای جدید ایجاد شده بود
در اتحاد شوروی
.گورباچف امیدوار بود رفته رفته یک ریفورم اقتصادی را ببیند
در سال 1991، گورباچف به گروه جی 7 در لندن دعوت شد
.او امیدوار به دریافت کمکهای مالی برای ریفورمهای اقتصادی تدریجی اش بود
اما در عوض، با یک شوک درمانی شدید روبرو شد
.هیچ کمکی وجود نداشت
.یک ماه بعد یک کودتا بر علیه او انجام شد
گروهی از سران افراطی حزب کمونیست
گورباچف را در خانه اش تحت بازداشت درآوردند و
.تانک ها کاخ سفید یا همان پارلمان روسیه را محاصره کردند
در میان آشوب و برخوردهای خیابانی
واضح بود که سران کمونیست برای تثبیت موقعیتشان
.مجبور بودند به زور متوسل بشوند
چنین درگیری بین مردم و نیروهای امنیتی
.از نخستین روزهای انقلاب روسیه تا کنون دیده نشده است
با طلوع صبح، در میان دریایی از آهن پاره ها و آوارها
معلوم شد که کودتا شکست خورده است
و ساختمان پارلمان روسیه بدون آسیب باقی ماند
ارتش بی حرکت ماند
.و در داخل، یلتسین بیش از پیش قدرت یافت
.اینجا بهترین لحظهء زندیگ یلتسین بود
.گورباچف آزاد شد و به مسکو بازگشت
.اما بیشتر قدرت خود را از دست داد
من به اصول اساسی مردم روسیه و
.رئیس جمهور روسیه آقای یلتسین احترام می گذارم
.در دسامبر 1991، اتحاد شوروی منحل شد
.این یک شوک عمیق برای مردم روسیه بود
حالا یلتسین مسئول سیاست اقتصادی فدراسیون روسیه بود و
.به این شکل، بازار آزاد به روسیه آمد
.آشوب به وجود آمد
پذیرش سیاستهای مدرسهء شیکاگو در روسیه
.سرآغاز فصل جدیدی از تلاشهای بازار آزاد بود
این دیگر سراسر یک شوک بود، نه یک درمان
دکترین شوک
با وجود تلاشهای عمومی برای ارتقای محبوبیت کاپیتالیزم
واقعیت این بود که شانس به تعداد اندكي از تاجرين روی آورده بود
.صنایع کشور در یک معامله به فروش رسیدند
مطبوعات روسیه، مشاوران یلتسین را
.پسران شیکاگو خواندند
شوک درمانی یلتسین به این معنا بود که در سال 1992
مصرف متوسط روسها، 40% کمتر از سال 1991 شد
یک سوم مردم روسیه به خط فقر رسیدند
و دستمزدها برای چندین ماه پرداخت نشده ماندند
یک کارشناس، امروز پیش بینی کرد که 140 میلیون روسی
به زودی در زیر خط فقر خواهند بود
فساد گسترش یافت، جرمهای سازمانی به حد انفجار رسید
.مسکو، یک غرب وحشی جدید شده بود
.اکثریت مردم روس با دیدگاه افراطی پسران شیکاگو برای کشورشان مخالف بودند
در مارس 1993، پارلمان یک تصمیم بسیار سخت گرفت
.پارلمان رای داد که قدرتهای ویژه ای که به یلتسین داده بودند لغو کنند
.یلتسین اعلام وضعیت فوق العاده کرد
.دادگاه قانون اساسي،حكم به غيرقانوني بودن اين كار داد
در 21 سپمتامبر، یلتسین حالتی به نام "وضعیت پیونشه" را به خود گرفت
.و پارلمان را منحل کرد
از امروز، قوهء مقننه را به حال تعلیق در می آورم و
.فعالیتهای پارلمان فدراسیون روسیه را کنترل می کنم
غرب شلاق خود را بر پشت یلتسین زد
ما احساس می کنیم که یلتسین
بهترین امید برای دموکراسی در روسیه است
دو روز بعد،پارلمان رای به متهم بودن یلتسین داد
.با رای 636 به 2
هزاران نفر از طرفداران پارلمان دورتادور آن را گرفتند
.و به سمت مرکز تلویزیون راهپیمایی کردند
.به نظر می رسید که طرفداران پارلمان پیروز شده اند
.یلتسین از محل تعطیلات خود به سمت مسکو پرواز کرد
آن شب 100 نفر از معترضین کشته شدند
.و اين باعث عقب نشيني مسئولين دولت يلتسين شد
در چهارم اکتبر، او به سربازان دستور توقف کار پارلمان را داد
.ساختمانهایی که او 2 سال قبل از آنها دفاع کرده بود بمباران شدند
...می فهمی؟ آنها آدمکشند
:وارن کریستوفر، وزیر خارجه آمريكا گفت
ایالات متحده معمولا از توقف کار پارلمانها حمایت نمی کند"
."اما این بار کار فوق العاده ای بود
.اکنون یلتسین، قدرت مطلق را در دست داشت
با نصیحت پسران شیکاگو
.او نوعی کاپیتالیزم را در روسیه حاکم کرد
تاجایی که صنایع دولتی فروخته شد و
ردهء جدیدی از تاجران میلیاردر با
.نفوذ بسیار زیاد سیاسی به وجود آمدند. یک الگارشی واقعی
در سال 1998، 80% کشاورزان روسیه ورشکست شدند
.و 70000 کارخانهء دولتی تعطیل شدند
.در عرض 8 سال تعداد مردمی که زیر خط فقر زندگی می کردند به 72 میلیون نفر افزایش یافت
در ضمن، مسکو به شهری تبدیل شد که
.بیشترین تعداد میلیاردر را در میان شهرهای جهان داشت
یک دشمن جدید
عصر بخیر. ممنون که تشریف آوردید. امروز
افتخار دارم که اعلام کنم اسم دونالد رامسفلد را
.به عنوان وزیر دفاع جدید معرفی می کنم
.من چشم انتظار خدمتی دوباره به کشورمان هستم
.رامسفلد قبلا یکبار دیگر هم وزیر دفاع جرالد فورد شده بود
.سپس دشمن فرضی که ما باید از آن می ترسیدیم اتحاد شوروی بود
من مطمئنا نمی گویم که روسها درحال حمله به ما هستند
بلکه شرایط را توضیح می دهم
.من نمی گویم که روسها 10 فوت بلندتر شده اند
.می گویم که آنها 5/3 بودند، الان 5/9 هستند و در حال بلندتر شدنند
.حالا یک دشمن به خانه نزدیک شما بود
در دهم سپتامبر 2001
رامسفلد طرح خود برای خصوصی سازی ارتش را
.در یک سخنرانی عنوان کرد
.میلتون فریدمن احساس غرور می کرده است
،او گفت: موضوع امروز دشمنی است که برای تهدید می باشد
.یک تهدید جدی علیه امنیت ایالات متحده
این دشمن یکی از آخرین استحکامات دنیای برنامه ریزی مرکزی است که
.با برنامه های 5 ساله حکومت می کند
شاید این دشمن صدایی شبیه به شوروی داشته باشد
.اما شوروی دیگر از بین رفته و این دشمن جدید به خانهء ما نزدیک تر شده است
.این دشمن، بوروکراسی موجود در پنتاگون است
امروز، ما جنگ علیه بوروکراسی را اعلام می کنیم
روز بعد، پرواز شماره 77 آمریکن ایرلاینز
.به ساختمان پنتاگون برخورد کرد و 184 نفر کشته شدند
شوک 11 سپتامبر
.افکاری که پس از انجام حملات ایجاد می شد
آنها که هستند؟ از کجا آمده اند؟
چرا از ما متنفرند؟
.در آنجا یکپارچگی فكري مردم از بین رفته بود
ما دیگر در جهانی که قبلا فکر می کردیم زندگی نمی کردیم
و ما شنیده هایمان از رهبران سیاسی را قبول می کردیم
.که هر چیزی که ما قبل از حملات، فکر می کردیم و می فهمیدیم، دیگر ارزشی ندارد
"یک عبارت جدید به وجود آمد: "افکار پس از 11 سپتامبر
.و اتفاقی که افتاد این بود که ناگهان داستانهای جدیدی مانند جادو پدیدار شدند
.ما در یک برخورد تمدنی بودیم؛ دنیایی که ناگهان در آن پا گذاشته بودیم
.که در آن یک محور شرارت وجود داشت، و ما در جنگ علیه تروريسم قرار گرفته بودیم
این جنگ خیالی بدون پیروزی
.عواقب بزرگ اقتصادی را در بر داشت
قبل از 2001، به ندرت پیش می آمد که امنیت داخلی به مثابه یک صنعت باشد
.اما امروز این صنعت از ترکیب هالیوود با موسیقی هم بزرگتر است
ما بین 11 سپتامبر 2001 تا 2006
دپارتمان امنیت داخلی، 130 میلیارد دلار را برای
.پیمانکاران خصوصی امنیتی حیف و میل کرد
.این، ترکیب پیچیدهء مصیبت بار کاپیتالیزم است
.و یک اقتصاد جدید بر روی ترس بنا شد
این یک مبارزهء به یاد ماندنی از
.تقابل خوب و بد است
جنگ علیه تروریسم قسمت اول
بهترین دفاع در مقابل تروریسم
یک تهاجم جهانی به خود آن است
.در هر جایی که می خواهد باشد
.فاز اول این جنگ، بمباران افغانستان بود
.حکومت طالبان به سرعت سقوط کرد
.عواقب بعدی جنگ بسیار بغرنج تر از قبل بود
جنگ ما علیه تروریسم در افغانستان آغاز شد
.اما به آنجا ختم نخواهد شد
.ما به دنبال بازداشت شدگانی هستیم که می توانیم از آنها برای جمع آوری اطلاعات استفاده کنیم
"گوانتانامو اولین جایی بود که تکنیکهای "راهنمای کوبارک
.به صورت صریح و در منظر عموم توسط نیروهای آمریکایی استفاده می شد
.این کار با مجوز رسمی کاخ سفید انجام می شد
و در تلوزیون های سراسر دنیا پخش می شد
جداسازی، هم فیزیکی و هم روانی
حتی یک لحظه هم نبايد از دلهره رهایی بیابند
.تا ظرفیت مقاومت افراد با استفاده از گیجی بیش از حد کاسته شود
زندانی ها باید در همهء اوقات ساکت می ماندند
.و هرگز اجازهء صحبت با یکدیگر را نداشتند
سه نفر از زندانی ها به نامهای آصف اقبال، راحل احمد
.و شفیق رسول اهل تیپتون انگلستان بودند
آنها دو سال از زندگی خود را در گوانتانامو گذراندند
.و بعد بدون هیچ اتهامی آزاد شدند
.ذهنی بله. با هیچکس نمی توانستی حرف بزنی، هیچ کار نمی توانستی انجام دهی، حتی روی پاهات نمی توانستی بایستی
:جز اينكه يك جا بنشيني و فكر كني كه
چه خبر شده؟ من کجا هستم؟"
ما بقیهء عمرمان را اینجا می مانیم؟ آیا به خانه مان برمی گردیم؟
"آیا دوباره خانواده مان را می بینیم؟
از 779 زندانی که در گوانتانامو نگهداری می شدند
.فقط جرم 3 نفر اثبات شد
.الان، تنها چیزی که از آن مطمئن هستم این است که آنها آدمهای بدی بودند
:این یک پیام واضح برای کل دنیا بود
."اگر سر راه ما باشید این اتفاق برای شما هم خواهد افتاد"
جنگ علیه تروریسم قسمت دوم
جنگ عليه تروريسم جنگ عليه يك نفر نيست
.و عليه يك كشور خاص هم نيست
.براي حمله به عراق چند توجيه وجود داشت
اما اگر آمريكا واقعا مي خواست به جايي حمله كند
كه احتمالا رهبران القاعده آنجا پنهان شده اند
و درحال فروش تسليحات اتمي و تكنولوژي هسته اي به ديگر كشورها هستند
.در آن صورت، پاكستان انتخاب واضحي بود
.چرا كه هم ارتباط نزديك با با طالبان داشت و هم يك حكومت ديكتاتوري نظامي در راس آْن بود
.اما به جاي پاكستان، جرج بوش عراق را به عنوان هدف خود انتخاب كرد
.عراق، كشوري كه سومين ذخاير بزرگ نفتي جهان را دارد
جنگ، شكنجهء دسته جمعي
اكنون طرح جنگي وزارت دفاع
به ديگر جنگهاي خليج شباهتي ندارد
اين بيشتر به حمله پاناما در سال 1989 شباهت دارد
.سي بي اس نيوز اعلام كرده بود كه اين جنگ در روزي به نام روز "آ" شروع شده است
آ به معني حمله هوايي، حمله هوايي براي نابودي
آنها سربازان صدام را در بدترين حالت رها كرده اند
و مي گويند كه بايد مانند صاعقه بر سرشان بباريم يا به قولي: از شوك و بهت استفاده كنيم
اگر پنتاگون طرح جنگي خود را رها نكند، روز اول مارس
نيروي هوايي و دريايي چيزي بين 300 تا 400 موشك كروز را
.به سمت عراق شليك خواهند كرد
.يعني بيشتر از آنچه كه در كل 40 روز جنگ اول خليج شليك شد
.اين حجم از آتش هرگز قبل از اين ديده نشده است
.حتي فكرش را هم نمي شد كرد
،هالا اولمان يكي از مولفين مفهوم "شوك و بهت" است
.كه بر ميزان زيادي از تسليحات دقيق هدايت شونده تكيه دارد
... به اين شكل، شما در اثر يك بمباران همزمان،چيزي شبيه به بمب هسته اي هيروشيما را پياده مي كنيد...
اين بمباران نه چند روز و هفته بلكه فقط چند دقيقه طول خواهد كشيد
دراين حالت شما شهر را ساقط مي كنيد. يعني قدرتشان را مي گيريد، آبشان را مي گيريد
و با لشكركشي زميني بيرحمانه
در طول 2، 3، 4، يا 5 روز
.از نظر فيزيكي، احساسي و رواني كاملا از كار مي افتند
.شب گذشته، يك مايل مربع از مركز شهر بغداد تبديل به قطعه اي از جهنم شده بود
در طول اولين موج بمباران ها
شهروندان بغدادي از نوعي "محروميت حسي" رنج مي بردند
يعني دقيقا مشابه آنچه كه در "راهنماي كوبارك" آمده بود
در آشوبهاي به وجود آمده از سقوط صدام
.ايالات متحده اقدام چنداني براي جلوگيري از غارتها انجام نداد
حتي برخي مقامات رسمي ايالات متحده در اين فكر بودند كه
.اين شروعي براي غارت عراق است
:جان آگرستو، مدير بازسازي آموزش عالي عراق مي گويد
.غارت مدارس به عنوان فرصتي براي يك شروع خوب است
زيرا درواقع، قبل از شروع جنگ
.عراق بهترين سيستم آموزشي را دركل منطقه داشت
.و تقريبا 89% عراقي ها با سواد بودند
در مقابل، در مكزيكوسيتي، به گزارش جان آگرستو
.تقريبا 46% مردم بيسواد بودند
دكترين شوك
عراق با 3 جور شوك روبرو شد
.كه هر 3تاي آنها با هم كار مي كردند و يكديگر را تقويت مي كردند
اول شوك جنگ بود كه
بلافاصله بعد از آن، شوك درماني اقتصادي را در پي داشت
.شوكي كه توسط پل برمر تحميل شد
و در برابر آن تحول اقتصادي
يا شوك اقتصادي خيلي سريع، مقاومت به وجود آمد
شوك سوم اجراي عمليات ها بود. عملياتهايي مثل شكنجه
.سه جور شوك مختلف
شوك اقتصادي
در مي سال 2003
.پل برمر به سمت عراق حركت كرد
دو هفته قبل از ورود او به عراق
.كشور به عنوان منطقهء آزاد تجاري اعلام شده بود
ما بسياري از مسئولان نيروهاي ائتلاف را براي
.تعيين جهت اقتصاد عراق درنظر گرفته ايم
برمر چيز زيادي از عراق نمي دانست
.اما به مصائب كپيتاليزم به خوبي واقف بود
او در آغاز حوادث امنيت داخلي
.به مشاور بحراني تبديل شده بود
.امروز، روز بسيار مهمي در بغداد است
برمر چهار ماه اول را
.در مطالعهء قوانين كلاسيك دانشكده شيكاگو گذراند
رامسفلد عراق را
.كشوري داراي جذابترين قوانين مالياتي و سرمايه گذاري در دنياي آزاد توصيف كرد
يكي از اولين اقدامات برمر
.براي 500هزار كارمند دولت بود
اين كار، بخشي از برنامهء بعث زدايي
.به وسيلهء دولتهاي قدرتمند بود كه توسط فريدمن ارائه شده بود
.ميزان پولهاي مربوط به بازسازي عراق تعيين شده بود
سرمايه گذاري ما در آينده ء عراق و افغانستان
.اين بزرگترين تعهد ما در نوع خود از زمان طرح مارشال تا كنون است
.اما درواقع قضيه برعكس بود
از آنجايي كه طرح مارشال براي تقويت صنايع اروپايي در نظر گرفته شده بود
.پولهاي آمريكا درعراق به شركتهاي آمريكايي پرداخت مي شد
و اگر هم كار را به عراقي ها واگذار مي كردند
.در انتهاي يك سري از پيمانكاران دسته دوم قرارشان مي دادند
شركتهاي آموزشي، قراردادهايي به مبلغ100 ميليون دلار دريافت مي كردند
.تا پيش نويس برنامهء آموزشي و چاپ كتابهاي درسي براي سيستم آموزشي جديد را انجام دهند
هزينهء قرارداد مديريت و مشاور تكنولوژيكال براي مسائل اصلي
در ساخت يك سيستم بازار محور در عراق
.در حدود 240 ميليون دلار بود
به طور مثال موسسه تحقيقاتي تريانجل براي
نظارت بر اجراي دموكراسي در عراق
.قرادادي به ارزش 466 ميليون دلار دريافت كرد
.و به شركت هاليبرتون به علاوهء هزينهء اصلي قرارداد، مبلغ 20 ميليارد دلار اضافه پرداخت شد
شركت پارسونز در قبال ساخت 142 كلينيك، تنها 186 ميليون دلار كاسب شد
.كه فقط 6 تاي آنها به صورت كامل ساخته شد
زيرساختهاي تامين برق و آب به خوبي بهبود يافتند اما
.با اين وجود، در 4 سال اول، ميلياردها دلار براي اين كار پرداخته شد
ما داريم در اينجا موفق مي شويم و وقتي موفق شديم
چند كار مهم را انجام خواهيم داد. نه فقط براي 25 ميليون عراقي
بلكه كارهايي براي خدمت به منافع غرب و در كل منطقه
.حتي ارز جديد عراقي هم در خارج از كشور چاپ شد
اجازه بدهيد براي شما مثالي در اين مورد بزنم
ايالات متحده براي نظارت بر كار پيمانكاران خصوصي كه برنده شده بودند
.به پيمانكاران خصوصي ديگر پول مي پرداخت
!ما كار مي خواهيم
من در سال 2004 در بغداد بودم
.و مصادف بود با دوره اي كه بمب گذاريهاي منظم در بغداد شروع شده بود
درواقع، شبي كه من به آنجا رسيدم، يك بمب در نزديكي هتل ما منفجر شد
اما چيزي كه در آن ميان براي من مهم بود
اين بود كه با وجود خشونت و آشوب
.عراقيها روز بعد به اعتراضات خياباني روي آورده بودند
و در آن اعتراض در شهر نجف 19 نفر كشته و 100 نفر زخمي شدند
.و چيزي كه به شدت خواستار آن بودند، انتخابات بود
.آنها حقشان را در اظهار نظر در دوران بعد از صدام می خواستند
.در اولین روزهای بعد از اشغال، اعتراضات مسالمت آمیز بود
اما وقتی با گذشت زمان، معترضین شاهد تغییری نبودند
.عراقیهای بیشتر و بیشتری به مقاومت مسلحانه روی آوردند
.خشونتها از کنترل خارج شده بود
همانطور که 3 دهه قبل از این در آمریکای جنوبی
.برای هشدار به دیگران جنازه ها را در کنار جاده ها می ریختند
اینها عراقیهای ناپدید شده هستند
.برای سرکوب مخالفان، اقدامات فوق العاده تهاجمی نیاز بود
شوک اجبار
در طول سه سال و نیم اول اشغال عراق
.تعداد 61500 عراقی بازداشت شدند
.در بهار 2007، 19000 نفر همچنان در حبس به سر می بردند
سازمان سیا در زندان، از آنها با استفاده از تکنیکهایی که
توسط اوان کامرون در دههء 50
.طراحی شده بود بازجویی می کرد
به گزارش صلیب سرخ
مقامات نظامی ایالات متحده پذیرفته اند که
.بین 70 تا 90% بازداشتهای عراق به اشتباه بوده است
به نظر می رسید که آشوبهای عراق به معنی شکست شوک درمانی باشد
.اما با این حال در عراق، مصائب کاپیتالیزم به راه افتاده بود
.و اکنون، مصیبت به بار آمده خود به خود زمینه مناسبی برای برداشت سود است
بهره جویی از جنگ
.هزینه های نظامی آمریکا از سال 2001 تا کنون تقریبا 2 برابر شده است
.نزدیک به 700میلیارد دلار در سال
همانطور که مدتها پیش در سال 1961، رئیس جمهور آیزن هاور خطرات
.قدرت زیاد نظامی را گوشزد کرده بود
این تاسیسات قدرت بیش از حد نظامی
و صنایع بزرگ ارتشی در آمریکا یک تجربهء جدید است
و ما باید از کسب قدرت بیش از حد، با استفاده از تجهیزات نظامی
خودمان را حفظ کنیم
چه به دنبال آن باشیم چه نباشیم
ما نباید به این ترکیب قدرتمند اجازه بدهیم که
.آزادی و دموکراسی ما را به خطر بیاندازد
.جنگ عراق، خصوصی سازی شده ترین جنگ در طول تاریخ مدرن است
منطقهء سبز بغداد یک نسخهء افراطی از آنچیزی است که
.در سراسر دنیا در حال رویدادن است
.دنیای امن و حفاظت شده ای که از آشوبهای بیرون محافظت می شود
در سال 1991، در جنگ اول خلیج فارس
.به ازای هز 100نفر سرباز، یک پیمانکار وجود داشت
در سال 2003 در آغاز جنگ عراق
.به ازای هر 100 نفر سرباز، 10 پیمانکار موجود بود
.و در سال 2006، این تعداد به 33 پیمانکار به ازای 100 نفر سرباز رسید
.و در سال 2007 تعداد پیمانکاران 70 تا شد
ودر نهایت، در ژولای 2007
.تعداد پیمانکاران از تعداد سربازان بیشتر شد
.این خیلی فراتر از آنچیزی بود که فریدمن امید اجرایش را داشت
تنها چیزهایی که آنها را از حالت ملی خارج نمی کنم
نیروهای ارتش، دادگاه ها
.و برخی از جاده ها و بزرگراه ها است
یکی از بزرگترین پیمانکاران این جنگ
.بلک واتر بود
در شورشهای آپریل 2004 در نجف
.بلک واتر فرماندهی نیروهای آمریکایی را به عهده گرفت
.در عملیاتهای انجام شده دوجین عراقی کشته شدند
.ایالات متحده هزینهء پیمانکاران خصوصی برای تقابل با قوانین عراق را جبران می کرد
.بنابراین آنها می توانستند در حبابی از بی قانونی هر کاری بکنند؛ مانند قضیهء گوانتانامو
سوال می کنم از وزیر دفاع شما که در طول دو ماه گذشته
چه قانونی بر اعمالشان حاکم بوده؟
منم می خواستم این را بپرسم. ادامه بده
!کمک
دکترین شوک
،همانطور که شوک درمانی کامرون، بیمارانش را بدتر و مریضتر کرده بود
شوکهای متعددی که به عراق وارد شد
.این کشور را دچار بی قانونی، خشونت و آشوب فرقه ای کرد
در زمان اعدام صدام در سال 2006
.هر هفته 1000 عراقی کشته می شدند
کمیسیون عالی مهاجران سازمان ملل در آپریل 2007 اعلام کرد
که تقریبا 4 میلیون نفر از مردم عراق از خانه های خود آواره شده و
.صدها هزار نفر کشته شده اند
من فکر می کنم که مورخان به وضوح خواهند نوشت
.که ما در اینجا کارهای عالی و با شکوهی را انجام دادیم
.این تظاهرات علیه تروریسم آمریکایی است
آمریکایی ها زنان و کودکان را بازداشت می کنند و می کشند
به پیرها توهین می کنند و جوانان را می کشند
آمریکا تروریسم است و تروریسم، آمریکاست
دنیایی از مناطق سبز و قرمز
وقتی طوفان کاترینا در آگوست 2005 ایالات نیواورلئان را نابود کرد
.دنیا از دیدن فاجعهءتفاوت بین سفید پوست و سیاه پوست شوکه شده بود
پولدارها با ایمنی بالا از شهر خارج شدند اما
ده ها هزار نفر از مردم آسیب پذیر در شهر ماندند
.بدون اینکه کمترین کمکی از طرف دولت به آنها بشود
در حالی که شهر همچنان در زیر آب بود، به آنجا رفتم
و آنچه را که در عراق مشاهده کرده بودم، در حال تکرار دیدم
.البته نه در نتیجهء جنگ، بلکه در نتیجهء فاجعهء عظیم طبیعی
میلتون فریدمن در سال 2006 سه ماه پس از
طوفان کارینا، درحالی که آخرین توصیهء خود در رابطه با سیاستهای عمومی را
به صورت یک مقاله در وال استریت ژورنال
.به چاپ رسانده بود مرد
او گفته بود: همانطور که خانه ها از بین رفته اند
مدارس هم نابود شده اند
.و اکنون کودکان در سراسر ایالت پراکنده شده اند
این غم انگیز است؛ اما یک فرصت مناسب برای تغییر اساسی در
.سیستم آموزشی نیز می باشد
او در فکر خصوصی سازی کل مدارس این شهر بود
این یک جور سوان سانگ (آخرین عملکرد زندگی حرفه ای یک شخص) بود
.من فرآیندی مشابه را در سریلانکا بعد از سونامی سال 2004 دیدم
مردمی که کنار ساحل زندگی می کردند
از بازگشت به زمینهایشان منع شدند
.بنابراین، دولت توانست، زمینها را برای ساخت هتلهای لوکس به فروش برساند
و این دقیقا همان چیزی است که من آن را دکترین شوک یا
حملهء سیستماتیک به محیط‌های عمومی
.بعد از وقوع فاجعه می‌نامم
وقتی که مردم تمام حواسشان به مسائل اضطراری زندگیشان است
.تا از آنها مراقبت کنند، این حمله انجام می‌شود
شايد اولين اقدامي كه براي مقاومت انجام مي‌شود
.پاك كردن حافظه‌يمان باشد
نائومی کلاین در سال 2008 به اتفاق همسر اورلاندو لتلیر
.از ویلای گریمالدی دیدن کرد
این ویلا یادگار ظلمهای رژیم پینوشه
و شکستهای او می باشد
این ویلا در طول شوکهای اقتصادی مرکز اصلی شکنجه بود
این آن چیزی است که شما در کتابتان از آن سخن گفتید
سلولهای انفرادی که در آن فقط می شد سرپا ایستاد
من از پینوشه خوشم نمی آمد اما
فکر می کنم او خیلی چیزها به ما یاد داد
.دربارهء زشتخویی از او یاد گرفتیم
.در سال 1998، پینوشه در لندن بازداشت شد
.متحد قدیمی او، مارگارت تاچر در کنار او ایستاده است
.من می دانم که چقدر به تو مدیونم
30سال راه طی شد تا آزمایش اقتصادی پینوشه
.به کل دنیا و به عراق برسد
.اما با وجود گذشت 30 سال، شباهت بین اتفاقات گذشته و امروز تکان دهنده است
بین کمپ زندانیان پینوشه و
.زندان گوانتاناموی جرج بوش
.بین آنهایی که در شیلی و در عراق ناپدید شدند
بین آزمایشات اوان کامرون و
.شکنجه های زندانیان ابوغریب
او با استفاده از شوک الکتریکی، همهء گذشتهء بیمار را پاک می کرد
و به جای آن ایده های جدید القاء می کرد
.اما جانین مقاومت کرد
در سال 1998، سازمان سیا پذیرفت که غرامت جانین
.و دیگر بیماران اوان کامرون را بپردازد
جانین، آیا از این که آنها سعی کردند تو را بشکنند
و تو سخت مقاومت کردی و پیروز شدی احساس غرور می کنی؟
بله احساس غرور می کنم؛ احساس غرور می کنم
.چون من باید مقداری قدرت در درونم داشته باشم
.مبارزه با حکومت کار بسیار بسیار سختی است
.مردم به من می گفتند: جانین، با حکومت مبارزه نکن
.چت شده؟ آنها خیلی قوی هستند
.اما من ایمان داشتم که پیروز می شوم
پایان یک عصر
.بی ثبات بودن، در ذات بازارهای آزاد است
.حبابها باد می شوند، و سپس، به ناچار، پشت سرهم به هوا می روند
از زمان خصوصی سازی معروف به "بیگ بنگ" در دههء 80
.چندین شوک اقتصادی به بازارها وارد شده است
در "دوشنبهء سیاه" در سال 1987
.بازارها به شکل واضحی سقوط کردند
.این بزرگترین کاهش درصد یک روزه در تاریخ بازار سهام شد
.و "چهارشنبهء سیاه" در سال 1992 اتفاق افتاد
.زمانی که بورس بازان در برابر پوند، پولهای زیادی را در شرط بندی برنده شدند
.سقوط بورسهای آسیایی در سال 1997 اتفاق افتاد
.در عرض یک سال، 600 میلیارد دلار از بازار سرمایهء آسیا ناپدید شد
و در سپتامبر سال 2008
.بازارهای مالی فرو ریختند
.بازارها به درستی کار نمی کنند
.شیوع عدم اطمینان همه جا را فرا گرفته
در 15 سپتامبر، بانک "برادران لهمان" اعلام ورشکستگی کرد
یک هفته بعد
.اعلام شد که کارکنان دفاتر نیویورک، در 2/5 میلیارد دلار سود اضافی شرکت سهیمند
.تخمین زده می شود که شرکتهای وال استریت در سال 2008، 18/4 میلیارد دلار سود اضافی پرداخت کرده اند
.سال سقوط
با وجود قدرت عجیب پوپولیستها در لفاظی
و ایستادگیشان برای نجات مِین استریت
نه وال استریت
.ما شاهد انتقال حجم عظیمی از دارائی بودیم
انتقال دارائی از دست عموم مردم
از دست دولت، مالیاتهای گرفته شده
از مردم
.به دست افراد و شرکتهای ثروتمند در دنیا
.نیازی نیست بگویم که اینها شرکتها و افرادی هستند که باعث به وجود آمدن این بحران شده اند
[آلان گرینسپن- رئیس سابق بانک مرکزی]
.ما در میان یک سونامی اعتباری و مالی در کشور هستیم
من متوجه یک نقص شده بودم؛ اما نمی دانستم که چقدر مهم و دائمی است
.با این حال از وجود چنین واقعیتی به شدت مضطرب شده بودم
.بحران مالی ایالات متحده باعث پیروزی مقتدرانهء اوباما در انتخابات شد
.آمریکایی ها تغییرات زیادی را می خواستند
همه، وجود این بحران را
به عنوان نتیجهء مستقیم این ایدئولوژی خاص
.یعنی خصوصی سازی، درک کرده اند
.بزرگی مقیاس این بحران، تغییرات آینده را نوید می دهد
دکترین شوک به عنوان یک استراتژی
.برای کار کردن بستگی تام دارد به این که ما درباره آن چیزی ندانیم
آنچه که به من امید می دهد این است که
.این تاکتیک دیگر از کار افتاده است
.زیرا عنصر غافلگیری و بهت زدگی، دیگر وجود ندارد
.ما بر آن مسلطیم و آن از کار افتاده است
.ما در حال مقاوم شدن در برابر شوک هستیم
آخرین باری که دنیا از بحران مالی شبیه به این رنج برد
مردم به استفاده از سیاستهای کینزی روی آوردند: 1933
اعتقاد راسخ من این است که تنها چیزی که ما را می ترساند
.خود ترس است
بیش از 2 میلیون نفر به واشنگتن آمدند تا
اولین سخرانی رئیس جمهور اوباما را بشنوند
بسیاری از روزنامه ها این اتفاق را با گردهمایی برای روزولت مقایسه کردند
این روزها بسیاری از مردم
.اوباما را با فرانكلین روزولت مقایسه می کنند
بنابراین می خواهم دربارهء روزولت داستان جالبی را بگویم
(البته می تواند جعلی باشد)
زمانی که تعدادی از اعضای حزب ترقی خواه به ملاقات او آمدند
و به او برخی از سیاستهای جدید ترقی خواهانه را
که می خواستند بخشی از "سیاست جدید" باشد را پیشنهاد دادند
:او حرفهایشان را شنید و در پایان گفت
"الان بروید و آنچه را می خواهید انجام دهید"
آیا می دانید در سال 1937 که سال "سیاست جدید" بود
چند اعتصاب در کل کشور انجام شد؟
تعداد 4740 اعتصاب در طول 20 روز
و آیا می دانید در سال 2007 چند اعتصاب انجام شد؟
21.
و حالا دلیل یادآوری این داستان این است که
.می خواهد به ما چیز مهمی را بگوید
.چیزی که ما در این لحظه نیاز به یادآوری آن داریم. لحظه ای که بسیار خطرناک است
می گوید: اگر ما بخواهیم به این بحران اقتصادی واکنش نشان دهیم
و دنیایمان را به دنیایی سالمتر، عادلانه تر و آشتی گونه تر تبدیل کنیم
.باید از اینجا خارج بشویم و انجامش بدهیم. متشکرم
subtitle by www.h-tv.ir